(а) Әсер ететін факторлар:
(b) Факторлардың эволюцияға әсері:
Тұқым қуалаушылық — бұл тірі ағзалардың белгілері мен қасиеттерінің өзгеруі, бұл өзгерістер келесі ұрпаққа беріледі. Мутациялар жаңа гендер мен аллельдердің пайда болуына әкеледі, бұл эволюциялық өзгерістердің негізін құрайды. Гендер ағылуы (gene flow) популяциялар арасындағы гендердің алмасуын білдіреді, бұл генетикалық әралуандылықты арттырады.
Тіршілік үшін күрес — бұл ағзалар арасындағы бәсекелестік (азық, орын, жұптасу үшін) және ағзалардың қоршаған орта жағдайларына бейімделуі. Табиғи сұрыпталу нәтижесінде, ең жақсы бейімделген даралар тірі қалып, көбейеді, ал бейімделмегендері жойылады. Бұл процестің нәтижесінде популяцияның генетикалық құрамы өзгереді.
Ортаның өзгеруі — табиғи (климат, жер бедері) немесе антропогенді (адам әрекеті) факторлардың өзгеруі ағзалардың бейімделуіне әкеледі. Жаңа жағдайларға бейімделе алмаған ағзалар жойылып кетуі мүмкін, ал бейімделгендері тіршілігін жалғастырады.