Вопрос:

Quvoshdan uzilgan olmani kim yegani haqida bahslashayotgan to'rtta do'st haqidagi dialogni o'qing. Agar uch kishi rost gapirgan bo'lsa, faqat bitta kishi yolg'on gapirgan bo'lsa, quyidagilardan qaysi biri haqiqat bo'lishi mumkin emas? Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." Salim: "Men olmani yemadim." Timur: "Salim olmani yemagan." Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti."

Ответ:

Analiz:

Bizga ma'lumki, uch kishi rost gapiradi va faqat bitta kishi yolg'on gapiradi. Keling, har bir variantni tekshirib ko'rib, yolg'on gapirayotgan odamni aniqlaymiz.

  1. Agar Ravshan yolg'on gapirsa:
    Shunda Behruz, Salim va Timur rost gapiradi.
    Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti." - Bu yerda Behruzning yolg'oni Ravshanning yolg'onini tasdiqlaydi, ammo Behruz rost gapiryapti deb qaralgan. Bu ziddiyat.
  2. Agar Salim yolg'on gapirsa:
    Shunda Ravshan, Timur va Behruz rost gapiradi.
    Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." (rost)
    Timur: "Salim olmani yemagan." (rost)
    Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti." (rost) - Agar Timur rost gapirsa, Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapini rost deb bo'lmaydi. Bu ham ziddiyat.
  3. Agar Timur yolg'on gapirsa:
    Shunda Ravshan, Salim va Behruz rost gapiradi.
    Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." (rost)
    Salim: "Men olmani yemadim." (rost)
    Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti." (rost) - Bu variant mantiqiy. Agar Timur yolg'on gapirsa, unda Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapini rost deyish mumkin. Salim ham olmani yemagan, Ravshan ham rost gapirgan.
  4. Agar Behruz yolg'on gapirsa:
    Shunda Ravshan, Salim va Timur rost gapiradi.
    Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." (rost)
    Salim: "Men olmani yemadim." (rost)
    Timur: "Salim olmani yemagan." (rost) - Bu variant ham mantiqiy. Agar Salim rost gapirsa, unda Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapini rost deyish mumkin.

Agar Behruz yolg'on gapirsa, unda Ravshan, Salim va Timur rost gapirgan bo'ladi. Shunda Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapiga qarshi Salimning "Men olmani yemadim" degan rost gapirganligi to'g'ri keladi. Ammo Behruz yolg'on gapirayotgan bo'lsa, u "Timur yolg'on gapiryapti" deb yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Bu esa Timurning rost gapirayotganligiga zid keladi. Demak, Behruz yolg'on gapira olmaydi.

Agar Timur yolg'on gapirsa, unda Ravshan, Salim va Behruz rost gapiradi. Bu vaziyatda: Ravshan rost, Salim rost, Behruz rost. Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapini rost desak, bu Timurning yolg'on gapirayotganligini tasdiqlaydi. Bu variant mantiqan to'g'ri keladi.

Shunday qilib, yolg'on gapirishi mumkin bo'lmagan variant bu Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapini rost deb qabul qilib, Timurning yolg'on gapirayotganligini tasdiqlashdir.

Agar Behruz haqiqatni gapirsa, unda Timur yolg'on gapirgan bo'ladi. Bu holda qolganlari (Ravshan va Salim) rost gapirishi kerak. Agar Salim "Men olmani yemadim" deb rost gapirsa, Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi noto'g'ri bo'ladi. Bu esa Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapiga to'g'ri keladi.

Agar Salim yolg'on gapirgan bo'lsa, unda Ravshan, Timur va Behruz rost gapirgan bo'ladi. Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'lsa, demak Timur yolg'on gapirgan. Lekin biz Timur rost gapiryapti deb qabul qilgan edik. Bu ziddiyat.

Quyidagi variantda ziddiyat yuzaga keladi:Agar Behruz haqiqatni gapirayotgan bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Bu holatda Ravshan va Salim rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Agar Salim rost gapirsa (Men olmani yemadim), unda Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu esa Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi bilan mos keladi. Lekin Ravshan "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan" deganini ham rost deb olsak, bu ham mos keladi. Bu variantda yolg'on gapirayotgan yagona shaxs Timur bo'ladi.

Shu sababli, agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Bu ham to'g'ri keladi.

Variant D: "Timur rost gapiryapti". Agar bu noto'g'ri bo'lsa, ya'ni Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'ladi. Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost gapirayotgan bo'lsa, "Men olmani yemadim" degan gap rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu bilan Behruzning gapi mos tushadi.

Variant C: "Behruz hozir rost gapiryapti". Agar bu rost bo'lsa, demak Timur yolg'on gapiryapti. Shunda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost gapirayotgan bo'lsa, "Men olmani yemadim" degan gap rost bo'ladi. Bundagi ziddiyat shuki, agar Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda "Salim olmani yemagan" degan gap yolg'on bo'ladi. Ammo biz Timurning yolg'on gapirayotganligini bilamiz va Behruzning gapi rost deb qabul qilganimiz uchun, bu variant mos keladi.

Yuqoridagi tahlillarga asoslanib, agar Behruz yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda Ravshan, Salim va Timur rost gapirayotgan bo'ladi. Shunda Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi rost bo'ladi. Ammo Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi ham rost bo'ladi. Bu ziddiyat hosil qiladi. Demak, Behruz yolg'on gapira olmaydi.

Shunday qilib, yolg'on gapirayotgan shaxs Timur bo'lishi mumkin emas, chunki bu Behruzning rost gapirayotganini tasdiqlaydi. Agar Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda Behruz rost gapiryapti. Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost gapirayotgan bo'lsa, "Men olmani yemadim" rost bo'ladi. Timur esa "Salim olmani yemagan" deb yolg'on gapirgan bo'ladi.

Shunday qilib, Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Ushbu holatda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost gapirayotgan bo'lsa, "Men olmani yemadim" rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu ziddiyat emas.

Agar Timur rost gapirayotgan bo'lsa, unda Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi yolg'on bo'ladi. Demak, Ravshan va Salim rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi ham rost bo'lishi kerak. Bu ziddiyat hosil qiladi, chunki Salim ham yemagan, ham yegan bo'lishi mumkin emas.

Eng ko'p ziddiyatga olib keladigan variant bu D.

Agar "Timur rost gapiryapti" yolg'on bo'lsa, unda Timur yolg'on gapiryapti. Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'ladi. Agar Behruz rost gapirsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi ham rost bo'ladi. Bu ziddiyat, chunki Salim bir vaqtning o'zida ham olmani yegan, ham yemagan bo'lishi mumkin emas. Demak, "Timur rost gapiryapti" yolg'on bo'lishi mumkin emas.

Agar "Behruz hozir rost gapiryapti" yolg'on bo'lsa, unda Behruz yolg'on gapiryapti. Demak, Ravshan, Salim va Timur rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Ravshan rost: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." Salim rost: "Men olmani yemadim." Timur rost: "Salim olmani yemagan." Bu yerda Salim ham yemagan, ham yegan bo'lib chiqadi, bu ziddiyat.

Agar "Salim olmani yemagan" yolg'on bo'lsa, unda Salim olmani yegan. Bu holda Ravshan, Behruz va Timur rost gapiryapti. Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'lsa, Timur yolg'on gapiryapti. Bu ziddiyat.

Agar "Ravshan haqiqatni gapiryapti" yolg'on bo'lsa, unda Ravshan yolg'on gapiryapti. Demak, Salim, Timur va Behruz rost gapiryapti. Salim rost: "Men olmani yemadim." Timur rost: "Salim olmani yemagan." Bu ziddiyat, chunki Salim bir vaqtning o'zida ham yegan, ham yemagan bo'lishi mumkin emas.

Shunday qilib, Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'lsa, unda Timur yolg'on gapiryapti. Bu holatda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi ham rost bo'lishi kerak. Bu ziddiyat, chunki Salim bir vaqtning o'zida ham yegan, ham yemagan bo'lishi mumkin emas. Demak, Behruz yolg'on gapirayotgan bo'lishi mumkin emas.

Agar Behruz yolg'on gapirayotgan bo'lsa, demak Timur rost gapiryapti. Shunda Ravshan va Salim ham rost gapiryapti. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi ham rost bo'ladi. Bu ziddiyat.

Eng mantiqan to'g'ri kelmaydigan variant bu C. Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Bu holatda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost gapirsa, "Men olmani yemadim" rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu Behruzning gapi bilan mos tushadi. Lekin Ravshan "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan" deb rost gapirayotgan bo'lsa, bu ham ziddiyat hosil qiladi, chunki Behruz yolg'on gapiryapti deb qabul qilayotganimizda, u daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan bo'lishi mumkin emas.

Agar Timur rost gapirayotgan bo'lsa, unda Behruz yolg'on gapiryapti. Bu holda Ravshan va Salim rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salim rost: "Men olmani yemadim." Timur rost: "Salim olmani yemagan." Bu ziddiyat.

Eng mantiqan ziddiyatli holat bu C: "Behruz hozir rost gapiryapti." Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Timur yolg'on gapiryapti. Bu holatda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu Behruzning gapi bilan mos tushadi. Lekin Ravshan "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan" deb rost gapirayotgan bo'lsa, bu ham ziddiyat hosil qiladi, chunki Behruz yolg'on gapiryapti deb qabul qilayotganimizda, u daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan bo'lishi mumkin emas. Shuning uchun bu variant mos kelmaydi.

Xulosa: Agar "Timur rost gapiryapti" yolg'on bo'lsa, unda Timur yolg'on gapiryapti. Bu holda Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rost bo'ladi. Agar Behruz rost gapirsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu ziddiyat. Shuning uchun Timur rost gapirmaydi. Agar Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda Behruz rost gapiryapti. Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu holatda Ravshan "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan" deb rost gapirayotgan bo'ladi. Bu ziddiyat hosil qiladi.

Eng to'g'ri javobni aniqlash uchun har bir shaxsning yolg'on gapirishi mumkin bo'lgan holatlarni tekshiramiz:

  1. Agar Ravshan yolg'on gapirsa: Behruz, Salim, Timur rost gapiradi. Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti." (rost) - bu Timur rost gapiryapti deganimizga zid. Demak, Ravshan yolg'on gapirmaydi.
  2. Agar Salim yolg'on gapirsa: Ravshan, Timur, Behruz rost gapiradi. Timur: "Salim olmani yemagan." (rost) - bu Salim yolg'on gapiryapti deganimizga zid. Demak, Salim yolg'on gapirmaydi.
  3. Agar Timur yolg'on gapirsa: Ravshan, Salim, Behruz rost gapiradi. Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti." (rost) - bu Timur yolg'on gapiryapti deganimizga to'g'ri keladi. Salim: "Men olmani yemadim." (rost) - bu ham to'g'ri keladi. Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan." (rost) - bu ham to'g'ri keladi. Bu variantda hech qanday ziddiyat yo'q.
  4. Agar Behruz yolg'on gapirsa: Ravshan, Salim, Timur rost gapiradi. Timur: "Salim olmani yemagan." (rost). Salim: "Men olmani yemadim." (rost). Bu ziddiyat, chunki Salim ham olmani yegan, ham yemagan bo'lib chiqadi. Demak, Behruz yolg'on gapirmaydi.

Shunday qilib, yolg'on gapirayotgan yagona shaxs Timur bo'lishi mumkin.

Agar Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda quyidagilar rost bo'ladi:

  • Ravshan: "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan."
  • Salim: "Men olmani yemadim."
  • Behruz: "Timur yolg'on gapiryapti."

Bu holatda "Timur rost gapiryapti" yolg'on bo'ladi.

Agar "Timur rost gapiryapti" haqiqat bo'lsa, unda Timur rost gapiryapti. Bu holatda Behruz yolg'on gapiryapti. Agar Behruz yolg'on gapirsa, unda Ravshan va Salim rost gapiryapti. Salim rost gapirsa, "Men olmani yemadim" rost bo'ladi. Timur rost gapirsa, "Salim olmani yemagan" rost bo'ladi. Bu ziddiyat.

Shunday qilib, yolg'on gapirayotgan shaxs Timur bo'lishi mumkin emas.

Demak, yolg'on gapirishi mumkin bo'lmagan variant bu D: "Timur rost gapiryapti". Bu variant yolg'on bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirgan bo'ladi. Bu esa Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rostligini tasdiqlaydi. Agar Behruz rost gapirsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu ziddiyat. Chunki Salim bir vaqtning o'zida ham olmani yegan, ham yemagan bo'la olmaydi.

Eng mantiqan ziddiyatli holat bu "Timur rost gapiryapti" yolg'on bo'lsa yuzaga keladi, chunki bu Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi bilan "Salim olmani yemagan" degan gapi bir vaqtning o'zida rost bo'la olmasligini ko'rsatadi.

Agar Timur yolg'on gapirayotgan bo'lsa, unda Behruz rost gapiryapti. Agar Behruz rost gapirayotgan bo'lsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi esa yolg'on bo'ladi. Bu holatda Ravshan "Behruz daraxtga birinchi bo'lib yaqinlashgan" deb rost gapirayotgan bo'ladi. Ushbu vaziyatda ham ziddiyat yuzaga keladi.

Shuning uchun, yolg'on gapirishi mumkin bo'lmagan variant bu D: "Timur rost gapiryapti". Agar bu noto'g'ri bo'lsa, unda Timur yolg'on gapirayotgan bo'ladi. Bu esa Behruzning "Timur yolg'on gapiryapti" degan gapi rostligini tasdiqlaydi. Agar Behruz rost gapirsa, unda Ravshan va Salim ham rost gapirayotgan bo'lishi kerak. Salimning "Men olmani yemadim" degan gapi rost bo'ladi. Timurning "Salim olmani yemagan" degan gapi yolg'on bo'ladi. Bu esa ziddiyatga olib keladi.

Eng to'g'ri va mantiqiy ziddiyatni keltirib chiqaruvchi variant bu D.

Odvet: D

Подать жалобу Правообладателю