306. Прачытайце. Вызначце адрасата і стыль тэксту. Пішам і гаворым часам: пасмяяўся над ім; жаніўся на ёй; дзякую вас; прабачце мяне; адкрыў кнігу. Але гэта калькавы* пераклад. Бо па-беларуску трэба дзякаваць не каго, а каму дзякую вам; прабачаць не каго, а каму прабачце мне. І па- смяяцца не над кім, а з каго, ажаніцца не на кім, а з кім. І не адкрыць кнігу, а адгарнуць, разгарнуць (Я. Скрыган). У якім склоне ставіцца назоўнік або займеннік пры дзеясловах праба- чыць, дзякаваць, падзякаваць, дараваць у беларускай мове? Які прыназоўнік ужываецца пры дзеясловах пасмяяцца, ажаніцца? Складзіце і запішыце сказы з названымі ў тэксце беларускімі слова- злучэннямі.

1. Аналіз тэксту і вызначэнне адрасата і стылю

• Тэкст прызначаны для тых, хто вывучае беларускую мову.
• Стыль тэксту — навучальны.

2. Склон назоўнікаў і займеннікаў пры дзеясловах

Назоўнікі і займеннікі пры дзеясловах прабачыць, дзякаваць, падзякаваць, дараваць у беларускай мове ставяцца ў дарадным склоне (каму?).

3. Прыназоўнікі пры дзеясловах пасмяяцца, ажаніцца

• Пасмяяцца з каго? (з сябра, з жарту).
• Ажаніцца з кім? (з дзяўчынай, з каханай).

4. Прыклады сказаў з беларускімі словазлучэннямі

1. Я дзякую вам за дапамогу.
2. Калі ласка, прабачце мне за спазненне.
3. Не трэба смяяцца з чужых памылак.
4. Мая сястра плануе ажаніцца з ім у наступным годзе.
5. Я люблю адгарнуць старонкі старой кнігі.
6. Трэба разгарнуць свае здольнасці ў поўнай меры.

Ответ: Выкананы аналіз тэксту, вызначаны склон і прыназоўнікі, складзены сказы.