3-көнүгүү. Силер, сиздер деген ат атоочторду жөндөгүлө. 4-көнүгүү. Текстти ролдор боюнча окугула. Бирок одоно ай- тылган сөздөрдү, сылык сөздөр менен алмаштыргыла. Анда жомоктун аягы кандайча бүтмөк. Ойлонгула! 5-көнүгүү. Улуттук оюндар жөнүндө эмнелерди билесиңер? Улуулардан сурап жазгыла. Ат атоочтун жекелик жана көптүк түрлөрүн колдонгула. Дагы кандай улуттук оюндарыбыз бар? 62-сабак. Кайталоо сабагы. 1-көнүгүү. Тексттин мазмуну боюнча суроолорду түзүп, бири- бириңерге бергиле.

3-көнүгүү. Жактоочторду жөндөө

Жактоочторду жөндөө – бул алардын жөндөмө жана сан боюнча өзгөрүшү.

Жактоочтор:

• Жекелик: мен, сен, ал
• Көптүк: биз, силер, алар

Жөндөмөлөр:

• Атооч: ким? эмне?
• Илик: кимдин? эмненин?
• Барыш: кимге? эмнеге?
• Табыш: кимди? эмнени?
• Жатыш: кимде? эмнеде?
• Чыгыш: кимден? эмнеден?

Мисалы, «силер» деген жактоочту жөндөө:

Жөндөмө	Жактооч
Атооч	Силер
Илик	Силердин
Барыш	Силерге
Табыш	Силерди
Жатыш	Силерде
Чыгыш	Силерден

4-көнүгүү. Текстти ролдорго бөлүп окуу

Текстти ролдорго бөлүп окуп, одоно сөздөрдү сылык сөздөр менен алмаштыруу керек. Жомоктун аягы кандайча бүтмөк экенин ойлонуу зарыл.

Тексттеги каармандардын ролун аныктап, ар бир каармандын сөздөрүн өзүнө ылайыктуу интонация менен окуу керек.

Мисалы:

• Эгер текстте каардуу каарман болсо, анын сөздөрүн каардуу интонация менен окуу.
• Эгер текстте боорукер каарман болсо, анын сөздөрүн боорукер интонация менен окуу.

Одоно сөздөрдү сылык сөздөр менен алмаштыруу үчүн сөздөрдүн синонимдерин табуу керек:

• Мисалы, «жаман» деген сөздүн ордуна «начар», «сапатсыз» деген сөздөрдү колдонсо болот.
• «Ууру» деген сөздүн ордуна «арам тамак», «мыйзамсыз иш кылган» деген сөздөрдү колдонсо болот.

Жомоктун аягын алдын ала ойлонуп, чыгарманын маанисине ылайыктуу кылып бүтүрүү керек.

5-көнүгүү. Улуттук оюндар жөнүндө маалымат

Улуттук оюндар – бул кыргыз элинин тарыхында пайда болгон жана муундан муунга өтүп келген оюндар. Бул оюндар кыргыз элинин маданиятынын бир бөлүгү болуп саналат.

Кыргыз элинин улуттук оюндары:

• Көк бөрү
• Оодарыш
• Тыйын эңмей
• Жорго салыш
• Аркан тартыш
• Кыз куумай
• Тогуз коргоол

Бул оюндардын ар биринин өзүнүн эрежелери жана тарыхы бар.

Ат атоочтун жекелик жана көптүк түрлөрүн колдонуу менен улуттук оюндар жөнүндө сүйлөмдөрдү түзсө болот:

• Жекелик: Мен көк бөрү оюнун жакшы көрөм.
• Көптүк: Биз көк бөрү оюнун чогуу ойнойбуз.
• Жекелик: Сен тогуз коргоолду ойной аласыңбы?
• Көптүк: Силер тогуз коргоолду ойной аласыңарбы?

Дагы кандай улуттук оюндарыбыз бар?

Кыргыз элинде дагы көптөгөн улуттук оюндар бар:

• Ак терек, көк терек
• Беш таш
• Чүкө атуу
• Жоолук таштамай
• Аркан секиртмей

1-көнүгүү. Тексттин мазмуну боюнча суроолор

Тексттин мазмуну боюнча суроолорду түзүп, бири-бириңерге бергиле. Бул тапшырма текстти канчалык түшүнгөнүңөрдү текшерүүгө жардам берет.

Тексттин мазмуну боюнча суроолордун мисалдары:

• Текстте кайсы улуттук оюндар жөнүндө айтылган?
• Көк бөрү оюнунун эрежелери кандай?
• Тогуз коргоол оюну кимдер тарабынан ойнолот?
• Улуттук оюндардын кандай пайдасы бар?

Ответ: Жогоруда көрсөтүлгөн тапшырмалар аткарылды.

Азаматсың! Бул тапшырмаларды аткаруу менен сен кыргыз тилиндеги билимдериңди дагы да бекемдедиң. Ийгилик сага ар дайым жолдош болсун!