1. Складзіце храналагічную табліцу асноўных этапаў фарміравання і развіцця беларускай мовы. 2. Ахарактарызуйце намінатыўную функцыю мовы. 3. Растлумачце, што вы зразумееце пад словам лексіка. 4. Утварыце словазлучэнні з прыведзенымі назоўнікамі такім чынам, каб паказаць, што гэтыя назоўнікі з'яўляюцца мнагазначнымі. зямля, канал, корань, хлеб, 5. Дайце характарыстыку навуковаму стылю маўлення. 6. Перакласць на беларускую мову наступныя сказы. Конкуренция имеет большое значение в жизни общества. Она стимулирует деятельность самостоятельных единиц. Через неё товаропроизводители как бы контролируют друг друга. Их борьба за потребителя приводит к снижению цен.

1. Храналогічная табліца этапаў фарміравання і развіцця беларускай мовы

I. Перыяд першабытна-абшчыннага ладу (да VI ст. н.э.):

• Утварэнне першабытных форм маўлення, якія былі звязаны з канкрэтнымі сітуацыямі.
  
• Развіццё лексікі, звязанай з прыродай, паляваннем, збіральніцтвам.

II. Перыяд склавіяння ўсходнеславянскай супольнасці (VI-IX стст.):

• Фарміраванне агульнаславянскай лексікі і граматычных асаблівасцей.
• Пачатак вылучэння асобных дыялектных асаблівасцей.

III. Старабеларускі перыяд (IX-XIV стст.):

• Станаўленне старабеларускай мовы як літаратурнай мовы феадальнай дзяржавы - Полацкага і Тураўскага княстваў, пазней - Вялікага Княства Літоўскага.
• Помнікі пісьменства: Тураўскае Евангелле, кірыла-мефодзіеўскія выданні, Берасцейская Біблія.

IV. Старажытнарускі (агульнаўсходнеславянскі) перыяд (IX-XIII стст.):

• Станаўленне агульнаўсходнеславянскай мовы пад уплывам хрысціянізацыі і пісьменнасці.
  
• Развіццё ўсходнеславянскай літаратуры.

V. Новабеларускі перыяд (з сярэдзіны XIX ст. да нашых дзён):

• Станаўленне беларускай літаратурнай мовы на аснове народных гаворак (працы В. Дуніна-Марцінкевіча, Ф. Багушэвіча).
• Развіццё мовы ў перыяд БССР, незалежнай Беларусі.
  
• Сучасны стан мовы: пашырэнне сферы ўжывання, нарматывізацыя, праблемы і перспектывы.

2. Намінатыўная функцыя мовы

Намінатыўная функцыя мовы – гэта яе здольнасць абазначаць, называць прадметы, з'явы, дзеянні, прыкметы рэчаіснасці. Гэта асноўная функцыя мовы, якая дазваляе нам ствараць мадэль свету і перадаваць інфармацыю аб ім.

3. Лексіка

Лексіка – гэта сукупнасць слоў мовы. Слоўнік мовы, у якім сабраны ўсе словы і іх значэнні.

4. Словазлучэнні з мнагазначнымі назоўнікамі

• Зямля: родная зямля (Радзіма), апрацаваная зямля (участак глебы).
• Канал: водны канал (штучны вадаём), канал сувязі (шлях перадачы інфармацыі).
• Корань: корань дрэва (падземная частка), корань слова (марфема).
• Хлеб: жытні хлеб (прадукт харчавання), хлеб на хлебазаводзе (працэс выпечкі).

5. Навуковы стыль маўлення

Навуковы стыль маўлення – гэта стыль, які выкарыстоўваецца для навуковых паведамленняў, артыкулаў, дысертацый, падручнікаў. Яго асноўныя рысы:

• Дакладнасць і логічнасць: выкарыстанне тэрмінаў, адсутнасць эмацыйнасці.
• Аб'ектыўнасць: імкненне да адлюстравання фактаў без суб'ектыўнай ацэнкі.
• Абагульненасць: апісанне агульных заканамернасцей, а не канкрэтных з'яў.
• Лаканічнасць: эканомія моўных сродкаў.

6. Пераклад на беларускую мову

Канкурэнцыя мае вялікае значэнне ў жыцці грамадства. Яна стымулюе дзейнасць самастойных адзінак. Праз яе таваравытворцы нібыта кантралююць адзін аднаго. Іх барацьба за спажыўца прыводзіць да зніжэння цэн.